Hạt Siêu Mịn Trong Không Khí Gây 1,99 Triệu Ca Tử Vong Mỗi Năm

Một nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học từ Viện Hóa học Max Planck (Đức), Trung tâm Y khoa Đại học Mainz và Viện Cyprus dẫn đầu đã cho thấy rằng các hạt siêu mịn (Ultrafine Particles – UFPs) trong không khí — có kích thước nhỏ hơn 100 nanomet — gây ra tác động nghiêm trọng đối với gánh nặng bệnh tật và tỷ lệ tử vong trên toàn cầu.

Theo nghiên cứu được công bố trên số mới nhất của tạp chí Cardiovascular Research, các hạt này gây ra khoảng 1,99 triệu ca tử vong sớm mỗi năm. Con số này chiếm khoảng 5% tổng số ca tử vong toàn cầu do các bệnh không lây nhiễm, trong đó gần một nửa số ca tử vong liên quan đến các bệnh tim mạch.

Lập bản đồ mối đe dọa vô hình

Bằng cách kết hợp dữ liệu vệ tinh, thông tin sử dụng đất và các phép đo tại mặt đất từ 155 địa điểm trên toàn thế giới, nhóm nghiên cứu đã sử dụng công nghệ học máy (Machine Learning) để xây dựng bản đồ đầu tiên có độ phân giải cao (1 km) về mức độ phơi nhiễm hạt siêu mịn trong môi trường đô thị trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2019.

Do kích thước cực kỳ nhỏ, các hạt này có thể vượt qua các cơ chế bảo vệ tự nhiên của hệ hô hấp. Chúng xâm nhập sâu vào phổi, đi vào máu và thậm chí có thể xâm nhập trực tiếp vào não thông qua đường thần kinh khứu giác trong mũi.

Một yếu tố nguy cơ tim mạch còn bị đánh giá thấp

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng các hạt siêu mịn là một yếu tố nguy cơ tim mạch chưa được nhận thức đầy đủ. Sau khi đi từ phổi vào máu, chúng gây ra tình trạng stress oxy hóa toàn thân và rối loạn chức năng nội mô mạch máu, từ đó thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển xơ vữa động mạch.

Việc tiếp xúc với hạt siêu mịn có liên quan chặt chẽ đến nhiều tình trạng sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm:

1. Tăng huyết áp
2. Tiểu đường
3. Suy tim
4. Nhồi máu cơ tim
5. Suy giảm vi tuần hoàn mạch vành

Các nghiên cứu trên động vật và con người đều cho thấy những hạt siêu nhỏ này làm rối loạn chức năng tim, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa tế bào và đặc biệt tác động đến ty thể (mitochondria) — các “nhà máy năng lượng” của tế bào.

Nguồn phát thải ô nhiễm và tác động toàn cầu

Tại các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng, hạt siêu mịn chủ yếu bao gồm carbon đen (black carbon) và carbon hữu cơ (organic carbon) — những sản phẩm điển hình sinh ra từ quá trình đốt cháy.

Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 75% hạt siêu mịn có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch. Tỷ lệ này tăng lên hơn 90% tại các quốc gia có thu nhập cao, trong khi việc đốt củi trong nhà đóng vai trò đáng kể tại các quốc gia có thu nhập thấp.

Trước những số liệu đáng báo động này, cả Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên minh Châu Âu (EU) đều đã xếp hạt siêu mịn vào nhóm “các chất ô nhiễm mới nổi đáng quan ngại”.

Nồng độ trung bình năm của hạt siêu mịn trong không khí đô thị thường dao động từ 10.000 đến 30.000 hạt trên mỗi centimet khối không khí. Nghiên cứu cho thấy nếu giới hạn nồng độ trung bình năm ở mức 5.000 hạt/cm³, tỷ lệ tử vong vượt mức trên toàn cầu có thể giảm khoảng 45%.

Bảo vệ chất lượng không khí trong nhà: Vai trò của hệ thống thông gió cấp khí tươi

Trong khi việc giảm ô nhiễm ngoài trời đòi hỏi các chính sách quy mô toàn cầu, mỗi cá nhân vẫn có thể chủ động kiểm soát và cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Việc lắp đặt một hệ thống thông gió thu hồi năng lượng (ERV) chất lượng cao là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để kiểm soát các nguồn ô nhiễm trong nhà, lọc bỏ các hạt gây hại và duy trì môi trường sống lành mạnh.

Đối với nhu cầu bảo vệ không khí trong nhà ở dân dụng, một máy thông gió thu hồi năng lượng Eco-pair Plus ERV có thể đáp ứng nhu cầu cấp khí tươi cho một căn phòng có diện tích lên tới 500 feet vuông (khoảng 46 m²).

Các tính năng chính của Eco-pair Plus ERV bao gồm:

1. Hệ thống lọc tiên tiến

Thiết bị được trang bị tiêu chuẩn hai bộ lọc sơ cấp tích hợp cùng bộ lọc không khí F7 cho cả luồng khí cấp và khí thải. Hệ thống này giúp ngăn bụi bẩn và côn trùng xâm nhập vào nhà, đồng thời bảo vệ các bộ phận quạt khỏi bị nhiễm bẩn.

2. Khả năng kháng khuẩn

Các bộ lọc được xử lý bằng lớp phủ kháng khuẩn. Người dùng có thể dễ dàng vệ sinh bằng máy hút bụi hoặc rửa bằng nước sạch mà không làm mất đi lớp dung dịch kháng khuẩn.

3. Thu hồi nhiệt hiệu suất cao

Thiết bị sử dụng bộ tích nhiệt gốm công nghệ cao với hiệu suất tái tạo năng lượng lên tới 97%. Hệ thống có khả năng thu hồi nhiệt từ luồng khí thải để làm ấm hoặc làm mát luồng không khí tươi đi vào nhà.

4. Cấu trúc tổ ong cải tiến

Bộ tích nhiệt gốm được thiết kế với cấu trúc tổ ong độc đáo, giúp tối đa hóa diện tích tiếp xúc với không khí, mang lại khả năng dẫn nhiệt và lưu trữ nhiệt vượt trội.

5. Lõi thiết bị đảm bảo vệ sinh

Bộ tích nhiệt gốm cũng được phủ lớp kháng khuẩn nhằm ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn bên trong thiết bị, giúp luồng không khí được đưa vào phòng luôn sạch sẽ và an toàn.

Việc chủ động áp dụng các giải pháp lọc không khí trong nhà là một biện pháp bảo vệ quan trọng trước mối đe dọa ngày càng gia tăng từ ô nhiễm hạt bụi siêu mịn.